RZEKI REGIONU
Bystrzyca
Bystrzyca jest w większości rzeką dosyć płytką (30-50 cm głębokości), choć na licznych zakrętach i podmyciach zdarzają się głębokie doły, niezbyt szeroką (około 4-5 metrów). Rzeka płynie dosyć leniwie, poprzez liczne meandry, przyśpieszając na kamienistych wypłyceniach lecz w górnej partii (od źródeł) ma charakter rzeki górskiej i jest krainą pstrąga i lipienia. Charakteryzuje się niezbyt silnym nurtem, licznymi zakrętami, podmyciami oraz naturalnymi uskokami dna. W dolnej partii rzeka staje się szersza, a jej brzegi bardziej przystępne. Obcowanie z naturą zapewnia nam malownicze położenie rzeki wśród lasów olchowych dość charakterystycznych dla Bystrzycy oraz odcinków przechodzących w krajobraz łąkowy. Można tu spotkać piżmaki, wydry, bobry, bociany, czaple, a nawet zimorodki. W miejscowości Osmolice znajduje się tama z zabytkowym młynem wodnym (przenoszenie kajaków), jest to doskonałe miejsce na odpoczynek, posiłek, relaks itd. W Prawiednikach są natomiast stawy hodowlane, gdzie można zjeść smacznego pstrąga. Następnie w miejscowości Turka są zlokalizowane ruiny dawnego młyna. W Sobianowicach zaczyna się przełomowy bardzo malowniczy odcinek Bystrzycy, idealnie nadający się do wykonania ciekawych zdjęć. Stąd mamy już niedaleko do pięknie położonego, tuż nad wodą, dworu z 1791 roku we wsi Bystrzyca. Ostatnie kilometry rzeka przepływa w ciasnym szpalerze drzew, następnie wpływa do Wieprza.
Warto zobaczyć:
Zespół pałacowo - parkowy
Kuźnia podworska z XIX wieku
Młyn wodny i dom młynarza
Pozostałości zespołu dworsko - parkowego
Wieprz
Od granicy z gminą Trawniki do mostu w Kijanach przepływa przez Nadwieprzański Park Krajobrazowy, który wraz z otuliną, pomimo swego dolinnego charakteru, odznacza się wyraźnie odmiennymi typami krajobrazów. Przepływa krętą wstęgą w zróżnicowanym korycie rzecznym. Od płaskich łąk i torfowisk do bardzo wysokich brzegów w otoczeniu drzew. W rejonie Milejowa obszar parku krajobrazowego przenosi się z Wyżyny Lubelskiej na zdecydowanie bardziej płaskie Polesie Lubelskie. Wzdłuż prawego brzegu w przeważającej większości otacza nas las. Rzeźbę tego terenu tworzą równiny akumulacyjne pochodzenia rzecznego i jeziornego, urozmaicone zespołami wydm. W Łańcuchowe z mostu rozpościera się przepiękny widok na zakręt rzeki w lewo, który daje złudzenie że rzeka zawraca i płynie w przeciwnym kierunku. Część północna parku - od Ciechanek Krzesimowskich do Kijan obejmuje przełomowy odcinek Wieprza przez Dolinę Łuszczowską. Trasa kręta, malownicza, strome zbocza otaczające pradolinę Wieprza z rozległymi łąkami. W okolicach Łęcznej w szerokich dolinach Wieprza i Świnki przeplatają się łąki z polami uprawnymi, fragmentami lasów, zaroślami i szuwarami. Nie brakuje tu także rzadko spotykanych gatunków ptaków takich jak zimorodki, myszołowy, krwawodzioby czy orliki krzykliwe. Warto także podkreślić dużą liczebność populacji bociana białego. Wśród ssaków trzeba wziąć pod uwagę pojawienie się bobra europejskiego, co świadczy o poprawie czystości wody. Budowane przez nie żeremia występują nie tylko na obszarze Parku ale również poza jego granicami. Przełomowa dolina Wieprza, zaliczana jest do najpiękniejszych krajobrazów terenu województwa lubelskiego i jest porównywana z przełomem Wisły w okolicach Kazimierza oraz Puław. Niedaleko, w okolicy Ziółkowa znajduje się następna osobliwość przyrodnicza. Są nią tak zwane "szumy nad Wieprzem" - malownicze wodospadziki, ulokowane równiutko w niewielkich odstępach od siebie, zapewniające niepowtarzalne wrażenia akustyczno - wzrokowe. Wieprz na tym odcinku zdecydowanie miej meandruje, co pozwala dodatkowo się zrelaksować. Mijając most drogowy w Kijanach wpływamy do Otuliny Parku gdzie, w okolicy miejscowości Spiczyn, swoje ujście ma rzeka Bystrzyca. Niedługo po tym, na wzgórzu, naszym oczom ukazują się ruiny pałacu w Zawieprzycach. Zachęcamy do zwiedzenia terenu ruin pałacu – wstęp wolny.
Warto zobaczyć:
Zabytkowy dworek z XIX wieku. Dwór jest zbudowany z drewna, parterowy.
Zamknięty zabytkowy młyn
Ruina ariańskiego zboru z przełomu XVI i XVII wieku
Zespół dworski z 1904 r. zaprojektowany przez Stanisława Witkiewicza
w stylu "zakopiańskim",wraz z parkiem z XVIII w.
Kościół parafialny, przy którym wzniesiono w latach 1812-17 dwie dzwonnice.
Ciekawy układ urbanistyczny centrum z trzema rynkami
Obiekty architektury świeckiej m.in. unikatowe, pochodzące z XIX w.
Karczmy z zajazdami, ratusz, murowany dwór z przełomu XIX i XX w. z otaczającymi go
zabudowaniami gospodarczymi
Renesansowy kościół parafialny z lat 1618-31,
Bożnica żydowska wzniesiona w stylu barokowym mieszcząca muzeum.
Ruiny pałacu barokowego z XVII wieku
Barokowa oficyna pałacowa z XVIII wieku
Lamus dworski z XVIII ruiny klasycystycznej oranżerii z pocz.XIX wieku
Brama wjazdowa
Obelisk i kaplica z pocz. XIX wieku,
Park z cennymi okazami starych drzew oraz 5 zabytkowych domów wiejskich
Giełczew
Rzeka Giełczew przepływa przez Lubelszczyznę i stanowi lewy dopływ Wieprza a jej długość wynosi 45 km. Dolina tej rzeki należy do najatrakcyjniejszych obszarów Płaskowyżu Świdnickiego, pozostając jednocześnie nieznaną dla szerszego kręgu turystów. Dostarcza niezapomnianych wrażeń, składają się na nie piękne widoki, wiejskie krajobrazy, zabytkowe dworki, parki, kościoły. Jej dolny odcinek nie został uregulowany, a dolina zmeliorowana. Dzięki temu możemy podziwiać rzekę dziką, tworzącą niesłychaną wręcz liczbę zakoli i meandrów, otoczoną wierzbami, topolami i olszami a także podmokłymi zielonymi łąkami na których bobry wydrążyły głębokie jamy. Rzeka idealnie nadaję się na niedzielne spływy rodzinne z dziećmi. Płynie spokojnie, wręcz leniwie a zarazem jest wyjątkowo płytka. Niezapomniane, wprost romantyczne widoki można tu podziwiać także podczas polskiej złotej jesieni, kiedy drzewa pokryte wielobarwnymi liśćmi odbijają się w spokojnej lekko falującej wodzie. Walory tego obszaru znane były już przed wiekami, kiedy to znane rody szlacheckie lokalizowały tu swoje siedziby.
Warto zobaczyć:
Zespół dworski założony w XVI wieku przez Stryjeńskich
Oficyna zbudowana w XVIII wieku
Budynek gospodarczy zbudowany w I połowie XIX wieku
Zespół dworsko – pałacowy (wpisany do rejestru zabytków)
Młyn wodny
Dwór murowany z 1802r
Dwór
Pałac Czarnieckich i Rzewuskich z początku XVII wieku Oficyna dworska z XVII wieku
Dąb rosnący na środku gazonu z 1964r Park
Wyspa Kościelec
Ruiny barokowo - klasycystyczne zboru kalwińskiego
Tanew
Rzeka w południowo-wschodniej Polsce, na Roztoczu Wschodnim i w Kotlinie Sandomierskiej. Płynie w województwie: podkarpackim i lubelskim. Długość 113 km, powierzchnia dorzecza 2339 km2. Tanew wypływa z bagien między wsiami Stara Huta i Złomy Ruskie, w okolicy wsi Wielka, dla ochrony obszaru źródliskowego utworzono rezerwat "Źródła Tanwi". Przepływa przez Równinę Biłgorajską i Puszczę Solską. Odcinek doliny Tanwi w okolicach Suśca jest objęty rezerwatem "Nad Tanwią", chroniącym unikatowe progi skalne (tzw. szumy albo szypoty) w dnie rzeki. Tam też do Tanwi uchodzi rzeczka Jeleń z najwyższym naturalnym wodospadem na Roztoczu (1,5 m). Następnie Tanew płynie przez południowy skraj Lasów Janowskich i wpada do Sanu w miasteczku Ulanów. Ujście znajduje się na wysokości 154 m n.p.m. Główne dopływy: Sopot, Szum, Wirowa, Borowina, Jeleń.
Większe miejscowości: Narol, Ulanów, Psary, Borowiec, Rebizanty.
